Veilig falen

Activiteiten die gericht zijn op het veranderen van de bestaande praktijk – organisatorisch, commercieel of maatschappelijk – hebben een lage slagingskans en een hoog risicoprofiel. Dit komt doordat die praktijk complex is. Complex wil zeggen dat het niet mogelijk is om vooraf de effecten van een plan, wet of interventie te voorspellen, en dus ook niet welk plan, welke wet en welke interventie het beste is.

Dat is natuurlijk lastig voor managers in het algemeen en voor strategen, beleidsmakers, consultants en beslissers in het bijzonder. Zij zijn immers gewend om plannen te maken, scenario’s te beschrijven, beleidsopties te ontwerpen en/of adviezen te formuleren om vervolgens tot een keuze te komen.

De kwintessens is dat indien men toch één keuze maakt men de lage slagingskans zelf opzoekt en het hoge risicoprofiel bewust aanvaard. En dat terwijl dat helemaal niet nodig is omdat er een goed alternatief is: veilig falen.

Falen klinkt wellicht raar omdat we immers willen slagen, en veilig past qua woord niet bij de wens tot veranderen. Verandering brengt immers altijd risico’s met zich mee: persoonlijk, bedrijfsmatig, maatschappelijk, financieel, enzovoort.

De combinatie is echter heel krachtig. Falen mag best als je meerdere pogingen doet. En als je dan telkens een andere aanpak kiest is de kans dat je een keer niet faalt uiteindelijk best groot. Reken maar even mee. Stel dat de kans op succes tussen de 5 en 10% is en je doet 15 pogingen, dan is de kans dat er een poging slaagt toch ergens tussen de 75% en 100%. Grote kans dus dat er zelfs 2 pogingen slagen.

En als je die pogingen kan ook nog klein uitvoert (dus bijvoorbeeld weinig geld per poging uitgeeft) en oplet dat er bij falen geen grote schade ontstaat dan ben je ook veilig bezig.

Ergo: meerdere kleinere pogingen doen om een uitdaging te lijf te gaan is een prima manier om al falend, veilig een aantal werkende oplossingen te vinden.

Er zijn eenvoudig vele toepassingsgebieden te noemen voor de veilig-falen aanpak. Neem nu product-ontwikkeling. Waarom zou je jaren werk stoppen in het ontwikkelen van “het perfecte product” als je voor lage kosten tien of vijftien verschillende prototypes in elkaar kan klussen en die door echte gebruikers te laten testen. Daarbij blijkt nogal eens dat er een paar prototypes zijn die zo aanslaan bij de gebruikers dat deze het prototype willen houden :-) Op die successen ga je natuurlijk voortborduren en de rest van de prototypes kunnen naar het museum voor briljante mislukkingen.

Ook in meer dienstverlenende situaties is de veilig falen aanpak heel krachtig. Stel je runt 60 restaurants, maar de business kalft af. Wat doen je dan? Alle 60 verbouwen, nieuw personeel en een nieuwe positionering? Nee natuurlijk. Je genereert met de restaurantmanagers een aantal ideeën die met weinig middelen te realiseren zijn. In goed overleg wordt het volgende besloten.

  • Restaurant 9 en 43 krijgen een verfje voor 15.000 Euro
  • Restaurant 16, 30 en 44 mogen zelf een deel van de kaart vernieuwen. Kost niets.
  • Restaurant 2 en 56 gaan 100.000 Euro uitgeven aan experimenteren met nieuwe vormen van klantcommunicatie en krijgen voor 60.000 Euro per jaar aan meer personeel.
  • Restaurant 61 – ja die nieuwe – krijgt een andere positionering. Kost nauwelijks iets extra’s.

En dan maar zien wat werkt en wat niet. Dat is veilig falen.